Medische drinkvoeding tegen ondervoeding

Drinkvoeding tegen ondervoeding op latere leeftijd

Wat is medische drinkvoeding?

Medische drinkvoeding - of vloeibare voeding - wordt gebruiksklaar en in porties in flessen of blikjes afgevuld. Eén portie medische drinkvoeding vervangt doorgaans een volledige maaltijd, omdat deze alle noodzakelijke voedingsstoffen bevat. Bepaalde componenten - zoals eiwitten of voedingsvezels - zijn vaak in verhouding extra sterk vertegenwoordigd om in de verhoogde behoefte eraan te voorzien of tekorten tegen te gaan.

Zo verandert bijvoorbeeld de stofwisseling naarmate men ouder wordt. Het lichaam verbruikt per dag minder energie. Uiteraard hangt dit ook af van de mate van lichamelijke activiteit. Tijdens de normale „dagelijkse bezigheden" verbruikt het lichaam van oudere mensen tot 300 calorieën minder dan op jongere leeftijd. Deze ontwikkeling verloopt geleidelijk en begint niet plotseling op een bepaalde leeftijd.

Daarom kan het raadzaam zijn om vanaf de leeftijd van 60 tot 70 jaar de juiste toevoer van voedingsstoffen medisch te laten controleren. Senioren hebben weliswaar minder calorieën nodig, maar moeten er des te meer op letten dat ze voldoende belangrijke voedingsstoffen binnenkrijgen. Dit kan door het volgen van een professioneel opgesteld voedingsplan of door het innemen van vloeibare voeding.

Met het ouder worden ontstaan soms ook problemen bij de voedselinname – slikproblemen komen bijvoorbeeld relatief vaak voor bij mensen ouder dan 50.

Soms ontstaan ook intoleranties voor bepaalde voedingsmiddelen of toevoegingen. Misselijkheid, diarree of een opgeblazen gevoel na het eten van bepaalde voedingsmiddelen zijn bijvoorbeeld aanwijzingen voor een fructose- of lactose-intolerantie.

Of het nu door ziekte komt of een gevolg is van het ouder worden – ook een afname van de smaakwaarneming of het uitblijven van honger en dorst kan een juiste voedselinname op latere leeftijd bemoeilijken.

Juist in de zorg biedt medische vloeibare voeding enorme voordelen, omdat deze alle benodigde voedingsstoffen in één keer bevat en niet extra hoeft te worden bereid. Alleen producten in poedervorm moeten eventueel met water worden aangemaakt, wat ook zeer snel gaat. Patiënten kunnen de drinkvoeding veel eenvoudiger gebruiken, waarbij drinkhulpmiddelen zoals tuitbekers bovendien uitkomst bieden.

Vooral bij patiënten met dementie of een verstandelijke beperking kan het erg moeilijk zijn om door het voeren van vast voedsel in de behoefte aan voedingsstoffen te voorzien. Vloeibare voeding maakt het voor verzorgers en patiënten eenvoudiger en kan invasieve maatregelen overbodig maken. In veel gevallen biedt deze zelfs een zachte en eenvoudigere alternatieve manier van voeding via een sonde.

Heeft u last van onbedoeld gewichtsverlies?

Drinkvoeding wordt niet alleen in ziekenhuizen of verpleeghuizen toegediend. Deze kan ook „in het dagelijks leven" worden gebruikt, bijvoorbeeld om ondervoeding of slikproblemen tegen te gaan. Of en hoe drinkvoeding moet worden ingenomen, dient een arts te bepalen. Laat u dus medisch adviseren als u of een familielid ondergewicht of ondervoeding heeft.

Een medisch specialist kan u vertellen of en welke drinkvoeding zinvol is en u laten zien hoe u deze moet innemen. Bovendien kunt u medische drinkvoeding op recept voorgeschreven krijgen. Dienovereenkomstig is vergoeding door de zorgverzekeraar mogelijk.

Voordelen van drinkvoeding in één oogopslag:

• Deze biedt een optimale verhouding van voedingsstoffen, met de ideale balans tussen eiwitten, vetten, koolhydraten, mineralen en vitaminen.

• Afhankelijk van de samenstelling kan vloeibare voeding in de volledige behoefte aan voedingsstoffen voorzien of zelfs tekorten aanvullen.

• Afhankelijk van de samenstelling is ze geschikt als speciale voeding bij bepaalde ziekten - bijvoorbeeld bij diabetes.

• Medische drinkvoeding is ongeopend lang houdbaar en is op enkele uitzonderingen na (met minimale bereidingstijd) gebruiksklaar verpakt.

• Ze is licht verteerbaar en kan bij slikproblemen gemakkelijker dan vast voedsel worden gebruikt.

• Behalve een beker voor de vloeibare voeding zijn er voor het gebruik geen hulpmiddelen zoals bestek nodig.

Medische drinkvoeding biedt voordelen in de ouderenzorg en ziekenzorg

Wanneer medische drinkvoeding kan helpen

Ondervoeding is een verraderlijke bedreiging, want in tegenstelling tot overgewicht wordt deze vaak pas laat opgemerkt. Veel mensen zijn in eerste instantie waarschijnlijk zelfs blij dat ze een paar kilo zijn afgevallen. Toch is het juist op latere leeftijd of bij bepaalde ziekten belangrijk om een bepaald basisgewicht te behouden.

Onbedoeld gewichtsverlies kan een teken zijn van ernstigere klachten. Medische drinkvoeding met veel calorieën helpt het gewicht op peil te houden en de benodigde voedingsstoffen aan te vullen. De oorzaken van de ondervoeding moeten dringend medisch worden onderzocht.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee typen ondervoeding:

• Kwantitatieve ondervoeding: er worden onvoldoende calorieën opgenomen. Daardoor ontstaat een tekort aan talrijke voedingsstoffen, wat al snel merkbaar wordt door onbedoeld gewichtsverlies.

• Kwalitatieve ondervoeding: deze is moeilijker te herkennen, omdat ze meestal niet gepaard gaat met merkbaar gewichtsverlies en de symptomen geleidelijk optreden. Deze vorm van ondervoeding ontstaat wanneer bepaalde voedingsstoffen onvoldoende worden opgenomen. Voorbeelden zijn een vitaminetekort of eiwittekort. Naast een onevenwichtige voeding kunnen ook bepaalde ziekten een tekort aan specifieke voedingsstoffen veroorzaken.

Slikproblemen komen op latere leeftijd vaker voor

Veelvoorkomende oorzaken van ondervoeding op latere leeftijd:

Slikproblemen of moeilijkheden met kauwen kunnen ertoe leiden dat mensen nauwelijks nog eten en drinken en in totaal te weinig voedingsstoffen opnemen.

Als er te weinig vocht wordt opgenomen, droogt een ouder lichaam bijzonder snel uit. Als slikken moeilijk gaat of pijn doet, gaat ook het genot van eten verloren. In ernstige gevallen kan zelfs een gevoel van verstikking ontstaan of kan een hapje „in het verkeerde keelgat" terechtkomen.

Slikstoornissen (dysfagie) komen relatief vaak voor op oudere leeftijd, maar kunnen ook ontstaan als gevolg van ziekten of letsel aan de slokdarm. Slikklachten zijn meestal het gevolg van aandoeningen of stoornissen van het zenuwstelsel.

Ze zijn vaak het gevolg van beroertes, dementie, Parkinson of multiple sclerose. Daarnaast kunnen ernstig hoofdletsel (traumatisch hersenletsel) blijvende schade zoals dysfagie veroorzaken.

Afhankelijk van de ernst van de klachten kan medische drinkvoeding in verschillende consistenties worden gekozen. Deze variëren van een bijna vloeibare, stroperige consistentie tot een substantie die aan pudding doet denken.

Hoe vloeibaarder, hoe gemakkelijker de voeding kan worden doorgeslikt. Natuurlijk spelen ook persoonlijke voorkeuren een rol bij de keuze van het geschikte product.

Kanker die het lichaam uitput, kan eveneens leiden tot ongewenst gewichtsverlies. Tumoren in het halsgebied leiden vaak ook tot slikstoornissen. Ze vormen een fysieke barrière wanneer hun groei de slokdarm vernauwt.

Andere ziekten die zich uiten in gewichtsverlies zijn bijvoorbeeld diabetes mellitus, de ziekte van Crohn, anorexia en aandoeningen van de longen of alvleesklier. Aandoeningen zoals diabetes maken een specifiek dieet noodzakelijk - drinkvoeding voor diabetici is hierbij een betrouwbare en hoogwaardige oplossing.

Bij stofwisselingsziekten is het echter juist belangrijk dat de precieze samenstelling van de voeding door artsen of voedingsdeskundigen wordt bepaald..

Dementie of Alzheimer leidt er vaak toe dat betrokkenen niet zelfstandig voedsel tot zich nemen, of niet meer genoeg eten. Ze verliezen de nodige cognitieve en motorische vaardigheden of vergeten simpelweg te eten.

Medische drinkvoeding bevat hoogwaardige voedingsstoffen

Drinkvoeding voor het uitgebalanceerde dieet

Het uitgebalanceerde dieet heeft niets met afvallen te maken - het tegenovergestelde wordt eerder bedoeld. Het gaat hierbij om voedingsplannen en het gebruik van bepaalde voedingsmiddelen om de voedingsstoffenbalans in evenwicht te houden of na ongewenst gewichtsverlies weer te herstellen. Meestal wordt hierbij medische drinkvoeding gebruikt.

Bij een aanvullend uitgebalanceerd dieet wordt normale voeding samen met drinkvoeding gebruikt. Het volledig uitgebalanceerde dieet wordt volledig met medische voedingsmiddelen uitgevoerd. De zogenoemde astronautenvoeding dekt hierbij de volledige voedingsbehoefte.

Varianten van medische drinkvoeding

Er bestaan verschillende varianten van drinkvoeding die zijn samengesteld voor uiteenlopende medische behoeften. Meestal kan er ook uit verschillende smaken worden gekozen. Medische drinkvoeding is doorgaans glutenvrij en lactosearm.

Zo zijn er calorierijke „energiedranken" die geschikt zijn als volledige, volwaardige voeding. De drinkvoeding Resource® Energy van Nestlé Health Science bevat bijvoorbeeld 151 kcal per 1000 ml en een hoog gehalte aan koolhydraten (21 gram), eiwit (5,6 gram) en vet (5,0 gram), bij slechts 0,5 gram vezels per 1000 ml. Deze vloeibare voeding is verkrijgbaar in fruitige smaken of met de smaak van vanille, chocolade of koffie.

Als een eiwittekort moet worden aangevuld, is medische drinkvoeding zoals de Resource® Protein Drink geschikt. Deze is verrijkt met 9,4 gram eiwit per 1000 ml. Het product bevat bovendien 14 gram koolhydraten per 1000 ml en is volledig vezelvrij. Naast verschijnselen van ondervoeding kan bijvoorbeeld ook een verstoorde wondgenezing zorgen voor een verhoogde eiwitbehoefte.

Met zijn kruidige, bijzonder smakelijke samenstelling moet de drinkvoeding Resource® Soup ook bij gebrek aan eetlust aanzetten tot eten.

Sommige drinkvoeding bevat extra veel vezels met een prebiotische werking, zoals Resource® 2.0 Fibre. Dit calorierijke voedingsmiddel bevat 2,5 gram vezels per 100 ml.

Resource® Dessert Complete heeft een eerder romige consistentie en kan als smakelijk, calorierijk en eiwitrijk dessert ook dienen als volledige voeding.

Drinkhulpmiddelen vergemakkelijken de inname van medische drinkvoeding

Drinkhulpmiddelen voor een gemakkelijkere inname van vloeibare voeding

Drinkhulpmiddelen kunnen mensen die beperkt zijn in hun bewegingen of last hebben van slikproblemen helpen bij het innemen van drinkvoeding. Tuitbekers of tuitkopjes zijn hiervoor bijzonder geschikt. Producten zoals de tuitbekers van Dr. Junghans kunnen bovendien met stoom worden gesteriliseerd en zijn ook geschikt voor gebruik in ziekenhuizen of verpleeghuizen.