De huisstofallergie is een van de meest voorkomende allergieën en het is vrijwel onmogelijk eraan te ontsnappen. Ze is verraderlijk, want veel mensen met deze allergie beseffen niet dat ze een stofallergie hebben. De symptomen verschillen nauwelijks van die van een gewone verkoudheid en worden in de herfst en winter vaak verward met een verkoudheid.
In de lente en zomer wordt de huisstofallergie vaak aangezien voor hooikoorts. Lichte tot matige vormen blijven dus vaak jarenlang onopgemerkt voortsluimeren en veroorzaken schijnbaar chronische symptomen. De huisstofallergie wordt pas gevaarlijk wanneer daaruit allergische astma ontstaat.
De "stofallergie" wordt niet echt veroorzaakt door stof, maar door de uitwerpselen van microscopisch kleine huisstofmijten die thuis in stof en vuil voorkomen. Soms spreekt men ook van de "huisstofmijtallergie".
Een huisstofallergie kan medisch worden vastgesteld en succesvol worden behandeld. In deze blogpost gaat het over de allergie en de symptomen ervan, evenals mogelijke behandelingen en maatregelen die u zelf kunt nemen. Klik in de inhoudsopgave op de gewenste sectie om er direct naartoe te gaan.
Wat is huisstof eigenlijk?
Huisstof bestaat uit piepkleine deeltjes en vezels die zich als een fijn, grijsachtig laagje op alle oppervlakken afzetten. Wanneer stofdeeltjes zich in voldoende aantallen ophopen, ontstaan zogenoemde stofpluizen (of "Lurche" als ze in Oostenrijk wonen), die als rafelige, pluizige structuren door elke luchtstroom door de woning worden voortgedreven.
Waaruit huisstof precies bestaat, hangt af van uw woonsituatie en de omstandigheden ter plaatse. Hieronder ziet u een lijst met typische deeltjes die zich in alle ruimtes waar mensen wonen of werken als huisstof afzetten.
Het dagelijks gebruik van meubels en bekleding en het dragen van kleding zorgen voor minimale slijtage van textielvezels en pluisjes. Deze verspreiden zich als microscopisch kleine deeltjes in de omgeving.
De huid van mensen en huisdieren vernieuwt zich voortdurend - afgestorven huid valt in de vorm van piepkleine huidschilfers af, droogt uit en valt uiteen in minuscule deeltjes. Verschillende diertjes, zoals zilvervisjes of mijten, voeden zich met deze huidschilfers en/of uitgevallen haren.
Haren dragen eveneens bij aan stofvorming, omdat mensen en huisdieren zoals honden of katten dagelijks heel wat haren verliezen. Langere haren klitten vaak samen tot bundels en werken als echte „stofvangers“, waaraan verdere stofdeeltjes blijven kleven. Haren verteren maar heel langzaam. Ook vogelveren vallen langzaam uiteen tot stof.
Huisstofmijten en hun uitwerpselen zijn typische bestanddelen van huisstof. Dode, uiteenvallende mijten en de uitwerpselen van levende dieren zijn de eigenlijke veroorzakers van de huisstofmijtallergie.
Afgevallen bladeren, zaden en stuifmeel van kamerplanten vallen na verloop van tijd uiteen in plantenvezels en deeltjes, die zich met de rest van het stof vermengen.
Aan schoenen en kleding blijven vuildeeltjes hechten die van buiten de woning worden binnengedragen. Zo komen ook deeltjes aarde, bladeren, bouwpuin en ander straatvuil in het huisstof terecht.
Uitlaatgassen en schadelijke stoffen bevatten deeltjes zoals roet of fijnstof, die via geopende ramen de woning binnenkomen en zich als stof afzetten.
Stof is in het dagelijks leven onvermijdelijk. Industriële installaties die vanwege de elektrostatische eigenschappen van stof tegen stof moeten worden beschermd, moeten met buitengewoon uitgebreide beschermingsmaatregelen worden afgeschermd. Voor de meeste mensen is huisstof echter in eerste instantie vooral een esthetisch probleem.
Het ziet er lelijk en rommelig uit wanneer vloeren en meubels met een laag stof bedekt zijn. Normale dagelijkse hygiëne verwijdert het zichtbare stof betrouwbaar. Maar om een huisstofallergie te veroorzaken, zijn al kleine hoeveelheden stof die met mijtenuitwerpselen zijn vermengd voldoende.
Of u een stofallergie krijgt, heeft dus niets te maken met een gebrek aan hygiëne - zoals bij elke allergie hangt alles ervan af hoe uw immuunsysteem op een bepaald allergeen reageert.
Symptomen van een huisstofallergie
De symptomen van een huisstofallergie doen denken aan een alledaagse aandoening. Typisch zijn opzwelling van de slijmvliezen, een verstopte of lopende neus en vaak en hevig niezen. Allergische niesbuien kunnen een tijdje aanhouden en zeer uitputtend zijn - opvallend vaak niezen in de eigen woning is dus een goede aanwijzing voor een stofallergie.
De symptomen kunnen zich ook aan de ogen voordoen, waar ze optreden in de vorm van jeuk, roodheid en sterk tranende ogen . Minder vaak ontstaat huiduitslag of urticaria met vorming van netelroos. De symptomen zijn vaak het sterkst wanneer mensen met een allergie in bed liggen, omdat huisstofmijten zich graag in beddengoed en matrassen ophouden.
Bij ernstigere vormen kan de huisstofmijtallergie overgaan in bronchitis en op lange termijn het gevreesde allergische astma veroorzaken. Al deze symptomen komen ook voor bij verkoudheden, griep of allergieën voor pollen en allergenen van dieren.
Vooral bij milde klachten wennen mensen er na verloop van tijd aan dat ze voortdurend verkouden zijn en proberen ze ermee te leven. Het vaak optreden van de symptomen in elk seizoen zou echter tot alertheid moeten leiden - vooral als de symptomen in de frisse lucht afnemen en vervolgens binnenshuis terugkeren.
Laat u medisch adviseren en onderzoeken als de beschreven klachten op u van toepassing zijn - u zou aan een huisstofallergie kunnen lijden.
Huisstofmijten veroorzaken de stofallergie met hun uitwerpselen
Huisstofmijten zijn piepkleine spinachtigen die zich hebben aangepast aan het leven in stof. Ze komen vrijwel uitsluitend voor in menselijke woningen, omdat ze zich voeden met onze afgestorven huidschilfers en haren. In ons stof vinden ze hun voedsel - ze leven er echter niet in. Huisstofmijten geven de voorkeur aan een hoge luchtvochtigheid en nestelen zich graag in bedden.
Het menselijk lichaam zweet tijdens de slaap en zorgt zo voor een vochtig en warm klimaat waar mijten dol op zijn. Dankzij onze afgevallen huidschilfers en haren kunnen ze zelfs in bed ontbijten. Overigens voeden sommige mijtensoorten zich vermoedelijk ook met schimmelsporen en schimmels - deze beestjes zijn dus op zijn minst een beetje nuttig.
De uitwerpselen van de mijten en de resten van dode mijten vermengen zich als uiterst fijne deeltjes met het overige stof in de omgeving. Zo worden de allergenen ingeademd of komen ze in contact met de slijmvliezen in de mond, neus en ogen. De allergie wordt veroorzaakt door bepaalde eiwitten, die vooral in de mijtenuitwerpselen voorkomen.
Deze eiwitten zijn eigenlijk onschadelijk, maar bij een allergie komt het immuunsysteem in actie en zet het zijn antistoffen in tegen de mijteiwitten. De antistoffen vallen de allergenen aan met histamine - een ontstekingsbevorderende stof. Histamine veroorzaakt allergische reacties zoals jeuk, niezen of een loopneus.
De huisstofmijten zelf zijn zo klein dat ze met het blote oog nauwelijks te vinden zijn. Onder gunstige omstandigheden vermenigvuldigen ze zich snel en kunnen ze zelfs lange perioden met levensvijandige omstandigheden overleven. Als de luchtvochtigheid te sterk daalt, kunnen mijten een zogenoemd "duurstadium" aannemen.
Ze trekken zich daarbij terug tot een vrijwel levenloze toestand en kunnen lange tijd overleven, om bij een stijgende luchtvochtigheid weer actief te worden. Daarom is de mijtendichtheid in woningen in de winter het laagst, wanneer droge verwarmingslucht de huisstofmijten belast. De spinachtigen vermenigvuldigen zich het sterkst van de lente tot de herfst.
Huisstofallergie diagnosticeren en hyposensibiliseren
Met een allergietest kan eenvoudig worden vastgesteld of u allergisch bent voor huisstof. Een dergelijke test kan worden uitgevoerd in een allergologische huisartsenpraktijk - veel huisartsen of dermatologen hebben zich daarnaast gespecialiseerd in allergieën. Een priktest is de gebruikelijke methode.
Dit is een huidtest waarbij de bovenste huidlaag met een druppeltje vloeistof met allergenen licht wordt ingekrast. Het allergeen kan het huidweefsel binnendringen, waar het een zichtbare reactie veroorzaakt als er sprake is van een allergie.
De symptomen van een huisstofallergie kunnen worden behandeld met medicijnen die de histamineproductie onderdrukken . Speciale neussprays laten het neusslijmvlies slinken, maar hebben als nadeel dat hun werking bij langdurig gebruik afneemt.
Over het algemeen lijkt het in de meeste gevallen zinvoller om de allergie met hyposensibilisatie te lijf te gaan, om deze blijvend te verzwakken of zelfs te verdrijven.
De hyposensibilisatie kan plaatsvinden via een subcutane injectie of met preparaten om in te nemen. Patiënten krijgen daarbij gedurende een lange periode langzaam oplopende doses van het allergeen toegediend.
Het volledige proces kan drie tot vijf jaar duren, maar biedt goede kansen om de allergie blijvend te verlichten.
Maatregelen om beter met een huisstofallergie te leven
Wie aan een huisstofallergie lijdt, kan verschillende maatregelen nemen om de blootstelling aan allergenen in de eigen woning te verminderen. Hoewel huisstof niet volledig kan worden vermeden - het kan wel worden verminderd.
De mijten zelf met chemische middelen te lijf gaan, is in elk geval zinloos en elke ongediertebestrijder zal dit afraden. De dieren zullen zich steeds opnieuw verspreiden. Ook natuurlijke vijanden zoals roofmijten of zilvervisjes verminderen de populatie huisstofmijten niet voldoende. Hygiëne is het beste antwoord op een huisstofmijtallergie.
Huisstofmijten leven vooral in dekbedovertrekken, lakens en matrassen, omdat ze daar de meeste huidschilfers en een ideaal, vochtig klimaat vinden. Was uw beddengoed en lakens eenmaal per week op minstens 60 graden om mijten en hun uitwerpselen betrouwbaar te verwijderen. Lucht 's ochtends na het opstaan het slaapoppervlak voordat u het bed opmaakt, zodat het vocht van nachtelijk transpireren kan ontsnappen.
Ook tapijten herbergen talrijke mijten - vooral als u huisdieren hebt, waarvan huidschilfers en haren in de tapijten terechtkomen. Stofzuig alle tapijten meerdere keren per week grondig. Nog beter: vervang alle tapijten door parket, laminaat of tegels. Gladde vloeren zijn gemakkelijker schoon te maken en bieden huisstofmijten geen schuilplaats.
Alles wat pluizig is en een oppervlak van textiel- of synthetische vezels heeft, kan dienen als schuilplaats voor huisstofmijten. Knuffeldekens, sierkussens, gordijnen en meubelbekleding - beperk deze waar mogelijk of berg dekens en kussens op in afsluitbare bakken. Meubels met een bekleding van leer of kunstleer zijn gemakkelijker af te nemen.
Knuffelbeesten zijn natuurlijk ideale schuilplaatsen voor huisstofmijten. Toch moet worden voorkomen dat kinderen het zonder hun pluizige metgezellen moeten stellen. Veel knuffelbeesten kunnen op 60 graden worden gewassen. Als dat niet mogelijk is, kunt u het knuffelbeest van tijd tot tijd 12-24 uur in de vriezer invriezen en het daarna op een geschikte temperatuur wassen.
Stof zweeft als fijne deeltjes in de lucht, omdat het bij elke beweging van de vloer wordt opgewerveld. Regelmatig ventileren van alle woonruimtes vermindert de hoeveelheid stof in de lucht. Luchtreinigers met sterke HEPA-filters kunnen de deeltjesdichtheid in de binnenlucht tot een minimum beperken. Als u allergisch bent voor huisstof, moet u op zijn minst uw stofzuigers uitrusten met HEPA-filters om ook de fijnste deeltjes tegen te houden.
Als u op zoek bent naar een natuurlijk huismiddel tegen mijten, kunt u zuivere tea tree-olie proberen. Deze etherische olie wordt gewonnen uit de bladeren van de Australische theeboom en bevat geen conserveringsmiddelen.
Er wordt gezegd dat de geur ervan insecten en mijten een tijdje zou kunnen verjagen. Doe een scheutje tea tree-olie in het schoonmaakwater en spray hiermee meubels en gordijnen in of dweil er de vloeren mee. Deze methode is echter niet wetenschappelijk bewezen.
Tijdens het schoonmaken komt u onvermijdelijk in contact met huisstof - daarom kan het zinvol zijn om daarbij beschermende kleding te dragen. Wegwerphandschoenen voorkomen direct huidcontact met stof en kunnen na gebruik eenvoudig worden weggegooid.
Een medisch mondmasker beschermt u ertegen dat u stofdeeltjes inademt. Vooral FFP2-maskers zijn bijzonder efficiënt, omdat ze zelfs de fijnste deeltjes uit de ingeademde lucht kunnen filteren. Veeg af met vochtige doeken, dan dwarrelt er minder stof op. Voor oppervlakken van toetsenborden, telefoons en andere vaak aangeraakte voorwerpen is het zinvol om vochtige desinfectiedoekjes te gebruiken, zodat tegelijkertijd ziektekiemen worden verwijderd die op deze plaatsen in het stof kunnen leven.
